O alto tribunal sinala que a Axencia Tributaria de Galicia actuou contra a boa fe e a seguridade xurídica ao insistir en gravames xa anulados, nun caso relacionado co Imposto de Sucesiones.

O Tribunal Supremo pechou este luns o paso á Administración tributaria para repetir indefinidamente liquidacións anuladas. A sentenza, ditada o 29 de setembro, resolveu un recurso de casación presentado por tres irmáns galegos contra a Axencia Tributaria de Galicia (ATRIGA) no marco do Imposto sobre Sucesións e anula unha resolución previa do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia. O fallo é contundente: baixo ningunha circunstancia é lícito para a Administración dictar un terceiro acto de gravame, e moito menos sucesivos, tras a anulación de dous previos .

A práctica, coñecida no ámbito xurídico como “dobre tiro”, estaba xa recoñecida pola xurisprudencia como a posibilidade de que a Administración substituíse un acto anulado por outro novo. Non obstante, o Supremo deixa claro que esta figura non pode estenderse a un terceiro intento ou máis . O alto tribunal advertiu que non é admisible conceder á Administración “unha oportunidade indefinida para repetir actos administrativos de gravame ‘ata que, ao fin, acerte, en prexuízo dos cidadáns'” .

O percorrido xudicial do caso

A historia remóntase a 2014, cando ATRIGA practicou unhas primeiras liquidacións do Imposto sobre Sucesións aos irmáns recorrentes. Estas foron impugnadas e, posteriormente, anuladas polo Tribunal Económico-Administrativo Rexional (TEAR) de Galicia debido a unha falta de motivación .

En execución da decisión do TEAR, ATRIGA ditou unhas novas liquidacións (as segundas). Porén, a Axencia acordou a caducidade do procedemento seguido para esas segundas liquidacións e iniciou un novo, de comprobación limitada, con proposta de valoración e liquidación: o terceiro tiro . A sentenza agora recurrida ante o Supremo, ao estimar parcialmente o recurso que examinaba, anulaba partes desas liquidacións e ordenaba xirar novas liquidacións (as cuartas) . É contra esta derradeira orde que se pronuncia o Tribunal Supremo, pechando calquera posibilidade a novas liquidacións.

Unha práctica contra os principios xurídicos.

O Supremo considera que o procedemento de ATRIGA, co ditado de terceiras e sucesivas liquidacións, descoñece a xurisprudencia establecida e infrinxe principios xerais de carácter xurídico como os de boa fe, seguridade xurídica, eficacia e prohibición do abuso do dereito .

A sentenza conclúe de xeito enfático: “Os principios xerais de boa administración e o de boa fe, entre outros, opóñense a tal posibilidade, de maneira absoluta” .

Esta decisión do Supremo establece unha doutrina legal de grande alcance, limitando as facultades da Administración para reiterar actos administrativos unha vez anulados e reforzando a protección dos administrados fronte a un prolongado e inxusto labirinto administrativo.