O grave accidente dun escalador no monte do Galiñeiro este domingo volveu poñer en evidencia unha realidade que os profesionais de emerxencias levan anos denunciando: Galicia non conta cun servizo aéreo de rescate garantido, malia pagar contratos millonarios para dispoñer de dous helicópteros operativos as 24 horas.

O ferido, que caeu duns 12 metros e presentaba lesións de gravidade, tivo que ser evacuado polo Pesca 2, con base en Viveiro, porque o Pesca 1, o helicóptero asignado á zona sur con base en Peinador, estaba inoperativo. Isto obrigou a mobilizar o único helicóptero dispoñible en toda Galicia para cubrir unha emerxencia a máis de 200 quilómetros da súa base.

A intervención tamén requiriu o desprazamento dos Bombeiros do Morrazo (Bueu), do GES de Val Miñor, do 061, Garda Civil e Protección Civil, nun operativo que se prolongou pola dificultade do terreo e pola ausencia de medios aéreos próximos.

Porén, na práctica só un helicóptero está operativo en moitos períodos a pesar de que o contrato obriga a ter dous, pero non se cumpre.

A empresa concesionaria, Avincis (antiga Babcock), acumulou seis sancións desde 2017 por incumprimentos.

As consecuencias son evidentes, tempos de resposta máis longos, zonas enteiras sen cobertura aérea e risco engadido en cada intervención.

A privatización: de helicópteros públicos a servizo externalizado e máis caro

Galicia tiña helicópteros propios o Pesca 1 e o Pesca2 , pero foron vendidos e o servizo pasou a depender totalmente dunha empresa privada.

O resultado?

A Xunta xa non dispón de aeronaves propias.
O servizo funciona como un aluguer integral: helicópteros, tripulacións, mantemento e operatividade.

O custo incrementouse respecto aos anos nos que os helicópteros eran de titularidade pública.
A empresa chegou a ofertar helicópteros AW‑139 sen acreditar que realmente os tiña dispoñibles.
A mesa de contratación chegou a pedir probas adicionais ante a dúbida de que a empresa puidese cumprir o contrato tal e como o presentaba.

Un modelo que compromete vidas

O accidente do Galiñeiro non é un caso illado:
Cando o Pesca 1 queda fóra de servizo, o Pesca 2 debe cubrir toda Galicia para calquera emerxencia que precise de rescate aéreo sexa na costa ou sexa no interior.
Se se producen dúas emerxencias simultáneas, non hai medios suficientes.


Un helicóptero para mil quilómetros.

O contrato obriga a dous helicópteros. Na práctica, moitas veces só hai un. Non é unha falla puntual: é a norma. E cando falla o único medio dispoñible, Galicia queda descuberta.

A concesionaria, Avincis (antes Babcock), acumula seis sancións desde 2017 por incumprimentos. Seis advertencias oficiais que non serviron para garantir o mínimo: dous aparelos listos para despegar. As consecuencias son innegables: tempos de resposta que se estiran, zonas sen cobertura aérea e, en cada intervención, un risco engadido que non debería existir.

De público a aluguer: a privatización que encareceu o rescate

Galicia tivo os seus propios medios: o Pesca 1 e o Pesca 2. Vendéronse. Desde entón, o servizo depende por completo dunha empresa privada que o xestiona como un aluguer integral: helicópteros, tripulacións, mantemento, operatividade. O problema é que a Xunta xa non ten aeronaves propias, e o custo, lonxe de baixar, subiu respecto á época en que os aparelos eran públicos.

A situación chegou a tal punto que Avincis ofertou helicópteros AW-139 sen acreditar que realmente os tiña dispoñibles. A mesa de contratación tivo que esixir probas adicionais. Non era desconfianza gratuíta: era a dúbida razoable de que a empresa puidese cumprir o que prometía.

Un modelo que xoga con vidas

O accidente do Galiñeiro non é un caso illado. É o síntoma dun sistema deseñado para fallar. Cando o Pesca 1 queda fóra de servizo, o Pesca 2 debe cubrir toda Galicia — costa e interior, milleiros de quilómetros de litoral e serra—. Se se producen dúas emerxencias simultáneas, non hai plan B. Os tempos de resposta duplícanse ou triplícanse. A seguridade dos profesionais e das persoas accidentadas queda en entredito.

Sindicatos e técnicos levan anos advertindo: este modelo privatizado non garante a operatividade mínima que unha comunidade costeira e montañosa como Galicia necesita. Non é unha opinión. É unha constatación técnica ignorada.

A pregunta que a política non responde

O rescate do Galiñeiro volve abrir un debate que nunca debera pecharse: como é posible que Galicia, con máis de 1.500 km de costa e milleiros de intervencións anuais, dependa dun único helicóptero operativo?

A resposta apunta directamente ao modelo de privatización e á ausencia de control efectivo sobre os contratos. Non é unha falla técnica. É unha decisión política. E as decisións políticas teñen consecuencias. Ás veces, mortais.