Un convenio asinado hai máis de tres décadas para transformar e abrir ao público parte da fachada marítima de Vigo acaba de desembocar nunha condena millonaria para o Concello. O Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (TSXG) estimou o recurso contencioso-administrativo presentado pola Autoridade Portuaria contra a administración municipal e condenouna a pagar case 4,6 millóns de euros, máis os xuros legais, polas obras de reparación que o organismo portuario tivo que acometer en diferentes espazos do ámbito coñecido como “Abrir Vigo ao Mar”. A resolución considera acreditado que o Concello incumpriu as obrigas de mantemento que asumira no convenio de 1992 e que non restituíu os espazos afectados ao seu estado orixinal.

O conflito xudicial remóntase ás responsabilidades recollidas no acordo que asinaron a Autoridade Portuaria, o Concello e a Zona Franca para desenvolver o proxecto de integración do porto coa cidade. Aquel documento establecía que a administración local debía encargarse do mantemento e da limpeza dos espazos durante os 50 anos de vixencia do convenio. Porén, segundo recolle a sentenza do pasado 27 de outubro, a falta de cumprimento destas obrigas provocou que o Porto tivese que asumir pola súa conta actuacións de reparación na Praza da Estrela, no Paseo das Avenidas e no paseo marítimo da dársena.

Entre os traballos executados figura tamén a reparación da estrutura que colapsou durante a celebración dun concerto do festival O Marisquiño en 2018, un dos elementos incluídos na reclamación económica presentada pola Autoridade Portuaria. O alto tribunal galego considera xustificados os importes reclamados, despois de comprobar que se descontaron as actuacións que non correspondían ás obrigas municipais de mantemento. A resolución, con todo, non é firme e pode ser recorrida en casación ante o Tribunal Supremo.

UN CONVENIO DE 1992 QUE OBRIGABA O CONCELLO A MANTER OS ESPAZOS DURANTE 50 ANOS

A orixe do litixio atópase no convenio subscrito en 1992 pola Autoridade Portuaria de Vigo, o Concello e a Zona Franca para desenvolver o proxecto denominado “Abrir Vigo ao Mar”. Segundo lembra o TSXG na súa resolución, o acordo establecía diferentes condicións para a xestión dos espazos incluídos na actuación, entre elas a responsabilidade da administración municipal sobre o seu mantemento e limpeza.

En concreto, o Concello de Vigo asumía a obriga de conservar e limpar esas zonas durante os 50 anos de duración do convenio, un compromiso que resultou determinante para a resolución do conflito xudicial. O tribunal considera que a administración local non cumpriu as obrigas asumidas e que esta circunstancia xustificou tanto a resolución do convenio como a reclamación económica posterior formulada polo organismo portuario.

O PORTO RESOLVEU O CONVENIO EN 2019 POLO INCUMPRIMENTO MUNICIPAL

O conflito entre ambas as administracións xa se manifestara formalmente en 2019, cando a Autoridade Portuaria acordou resolver o convenio. Segundo recolle a sentenza, a decisión adoptouse “por incumprimento das referidas obrigas de mantemento asumidas polo Concello de Vigo”. A administración municipal non aceptou aquela resolución, polo que a discrepancia acabou trasladándose aos tribunais.

Con todo, as resolucións xudiciais acabaron dando a razón á Autoridade Portuaria e concluíron que existían motivos suficientes para resolver o convenio debido ao incumprimento das obrigas municipais. Esta cuestión constitúe un dos antecedentes do procedemento agora resolto polo TSXG, que xa non se limita á resolución do acordo, senón que aborda o pagamento das obras que o Porto executou para reparar os danos nos espazos afectados.

REPARACIÓNS NA PRAZA DA ESTRELA, NO PASEO DAS AVENIDAS E NA DÁRSENA

Ante a falta de mantemento municipal, a Autoridade Portuaria decidiu realizar pola súa conta as actuacións necesarias para restituír os espazos afectados. Os traballos executáronse en diferentes puntos do ámbito de “Abrir Vigo ao Mar”, concretamente na Praza da Estrela, no Paseo das Avenidas e no paseo marítimo da dársena.

Segundo a información recollida na resolución xudicial, estas obras estaban destinadas a reparar os danos existentes nos espazos nos que o Concello non cumprira as tarefas de mantemento que lle correspondían. A Autoridade Portuaria asumiu inicialmente o custo das intervencións e posteriormente reclamou á administración local as cantidades correspondentes á execución dos traballos.

ENTRE AS OBRAS ESTÁ A REPARACIÓN DA ESTRUTURA QUE COLAPSOU EN O MARISQUIÑO DE 2018

Un dos aspectos destacados da reclamación é que as actuacións realizadas polo organismo portuario incluíron tamén a reparación da estrutura que colapsou durante a celebración dun concerto do festival O Marisquiño en 2018. Esta intervención figura entre as obras executadas polo Porto no ámbito de “Abrir Vigo ao Mar”, xunto co resto das reparacións levadas a cabo nos espazos afectados.

O seu custo forma parte da reclamación económica presentada á administración municipal, dentro do conxunto de actuacións que a Autoridade Portuaria consideraba necesarias para restituír as zonas deterioradas. A sentenza examina as obras reclamadas e conclúe que responden á deterioración derivada da falta de mantemento, sen que a información facilitada detalle unha valoración diferenciada para a reparación da estrutura que colapsou durante o festival.

CASE 4,6 MILLÓNS DE EUROS RECLAMADOS SEN RESPOSTA DO CONCELLO

O custo total das obras asumidas pola Autoridade Portuaria ascendeu a case 4,6 millóns de euros. Unha vez executadas as intervencións, o organismo portuario reclamou ao Concello de Vigo o pagamento desta cantidade, ao considerar que correspondía á administración municipal asumir as reparacións derivadas do incumprimento das obrigas de mantemento.

Porén, o Concello non respondeu á reclamación no prazo dun mes establecido, polo que a Autoridade Portuaria presentou o correspondente recurso contencioso-administrativo. O procedemento culminou coa sentenza do pasado 27 de outubro, na que o TSXG estima a reclamación do Porto e condena o Concello a aboar a cantidade esixida, incrementada cos xuros legais.

O TSXG CONSIDERA ACREDITADA A FALTA DE MANTEMENTO

Na súa resolución, o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia conclúe que as reparacións executadas pola Autoridade Portuaria responderon á deterioración dos espazos derivada da falta de mantemento municipal. O alto tribunal considera acreditado o incumprimento das obrigas previstas no convenio e o feito de que o Concello non restituíse as zonas afectadas ao seu estado orixinal.

Por este motivo, estima o recurso da Autoridade Portuaria e condena a administración local ao pagamento das obras, máis os correspondentes xuros legais. A decisión xudicial avala así a reclamación presentada polo organismo portuario, que tivera que asumir inicialmente o custo das intervencións nos espazos incluídos no acordo de “Abrir Vigo ao Mar”.

O TRIBUNAL ACLARA QUE XA SE DESCONTARON AS MELLORAS E O CARRIL BICI

Unha das cuestións analizadas na sentenza é a composición da cantidade económica reclamada ao Concello. O TSXG especifica que os importes esixidos xa exclúen as actuacións consideradas melloras e aquelas que non estaban relacionadas coas obrigas municipais de mantemento. Entre os conceptos descontados figura tamén o carril bici, posto que esta infraestrutura non existía cando se asinou o convenio de “Abrir Vigo ao Mar” en 1992.

Deste xeito, a resolución diferencia entre as intervencións necesarias para reparar a deterioración dos espazos e outras actuacións que non podían imputarse ao Concello en virtude das responsabilidades establecidas no acordo. O tribunal considera, polo tanto, que a reclamación económica xa incorpora estes descontos e que a cantidade finalmente solicitada responde ás obras que correspondía asumir á administración municipal.

REXEITADAS AS OBXECCIÓNS DO CONCELLO SOBRE O PROCEDEMENTO

A sentenza tamén aborda os argumentos formulados polo Concello de Vigo contra o procedemento seguido pola Autoridade Portuaria para liquidar o convenio. A administración local presentara obxeccións sobre a tramitación, pero o TSXG rexeita estas alegacións ao considerar que o organismo portuario respectou as garantías procedementais correspondentes.

Segundo a Sala, a Autoridade Portuaria actuou conforme aos principios de audiencia, defensa e contradición, permitindo que o Concello formulase alegacións e achegase as probas que considerase oportunas. O tribunal desbota así que existisen irregularidades no procedemento de liquidación que xustificasen rexeitar a reclamación económica.

O CONCELLO NON PRESENTOU UNHA VALORACIÓN ALTERNATIVA DOS DANOS

Outro dos argumentos recollidos na resolución está relacionado coa xustificación dos importes reclamados pola Autoridade Portuaria. O TSXG considera acreditado que as obras executadas responderon á deterioración provocada pola falta de mantemento e sinala, ademais, que o Concello de Vigo non presentou unha valoración económica alternativa que permitise desvirtuar as cantidades solicitadas.

Esta circunstancia foi tida en conta pola Sala ao examinar a reclamación do organismo portuario e decidir sobre a procedencia do pagamento. O tribunal mantén, deste xeito, a obriga municipal de aboar o custo das reparacións reclamadas, ao entender que derivan dos compromisos de mantemento incumpridos.

UNHA CONDENA MILLONARIA QUE AÍNDA PODE SER RECORRIDA

O pronunciamento do TSXG supón un novo resultado xudicial favorable á Autoridade Portuaria no conflito que mantén co Concello de Vigo polo convenio de “Abrir Vigo ao Mar”. A resolución establece que a administración municipal debe pagar case 4,6 millóns de euros, máis os xuros legais, polas obras que o Porto realizou para reparar os espazos afectados pola falta de mantemento. O fallo lembra a obriga asumida polo Concello no convenio de 1992, avala a resolución do acordo por incumprimento municipal e rexeita tanto as obxeccións procedementais como os cuestionamentos dos importes reclamados.

Con todo, a sentenza do pasado 27 de outubro non é firme, xa que contra ela cabe presentar un recurso de casación perante o Tribunal Supremo. Así, o conflito xudicial arredor do mantemento dos espazos de “Abrir Vigo ao Mar” podería continuar, aínda que o TSXG xa concluíu que corresponde ao Concello asumir o custo das reparacións executadas pola Autoridade Portuaria.