A saúde laboral volve situarse no centro do debate sobre as condicións de traballo na industria da automoción, un sector no que os ritmos de produción, a repetición constante de movementos e as esixencias físicas de determinados postos poden converterse en factores determinantes para o benestar dos empregados. A prevención de riscos non se limita á existencia de protocolos ou medidas de seguridade, senón que tamén implica adaptar a organización do traballo para evitar que a actividade profesional acabe provocando lesións ou enfermidades. Neste contexto, o Instituto Nacional da Seguridade Social (INSS) declarou a responsabilidade empresarial de Stellantis por unha doenza profesional sufrida por un traballador da factoría de Vigo, ao considerar que existiu unha falta de medidas adecuadas de seguridade e saúde laboral.
A resolución, á que tivo acceso Europa Press, establece un recargo do 30% nas prestacións económicas derivadas da doenza profesional, que deberá asumir a compañía debido ao incumprimento das súas obrigas preventivas. O empregado afectado, afiliado á Confederación Intersindical Galega (CIG), desenvolvía a súa actividade no taller de Ferraje da planta viguesa de Stellantis, onde, segundo a información facilitada, sufriu unha enfermidade relacionada coas condicións nas que realizaba o seu traballo.
A decisión da Seguridade Social chega despois de que o traballador impulsase unha reclamación específica para determinar a responsabilidade da empresa, malia que a Inspección de Traballo se pronunciara inicialmente a favor de Stellantis. Para a CIG, o recoñecemento da responsabilidade empresarial evidencia as deficiencias que, ao seu xuízo, existen na prevención de riscos laborais dentro da factoría e reforza as súas denuncias sobre os efectos dos ritmos e das cargas de traballo na saúde do persoal.
UN RECARGO DO 30% POR FALTA DE MEDIDAS DE SEGURIDADE
A resolución do Instituto Nacional da Seguridade Social determina que Stellantis é responsable das consecuencias da doenza profesional sufrida polo empregado debido á falta de medidas de seguridade e saúde no traballo.
Como consecuencia, o organismo establece un recargo do 30% nas prestacións económicas correspondentes ao traballador, que será asumido pola compañía. Esta decisión implica que, ademais do recoñecemento da orixe profesional da doenza, a Seguridade Social aprecia unha responsabilidade específica da empresa relacionada coas condicións preventivas nas que se desenvolvía a actividade laboral.
O caso afecta a un empregado que realizaba as súas funcións no taller de Ferraje da fábrica de Vigo, unha das instalacións da multinacional automobilística na cidade. A resolución supón un novo paso nun procedemento iniciado polo propio traballador, que decidiu reclamar a responsabilidade empresarial ao considerar que a súa enfermidade estaba relacionada coa insuficiencia das medidas preventivas aplicadas no posto.
A CIG DENUNCIA RITMOS DE TRABALLO QUE FAVORECEN AS LESIÓNS
Tras coñecerse a resolución, a CIG denunciou a “situación de desprotección” que, ao seu xuízo, sofren as persoas traballadoras da factoría de Stellantis en Vigo. Nun comunicado, a central sindical sinalou directamente os ritmos de produción e as cargas de traballo como factores que poden favorecer a aparición de problemas de saúde entre o persoal. En concreto, advertiu de que estas condicións “favorecen a aparición de lesións músculo-esqueléticas, especialmente pola elevada frecuencia de movementos repetitivos e a falta de tempos de recuperación suficientes”.
O sindicato considera que a organización dos procesos produtivos debe ter en conta as consecuencias que determinadas tarefas poden ocasionar sobre a saúde dos empregados, especialmente cando implican realizar movementos similares de maneira reiterada. A CIG vincula así a resolución do INSS cun problema que considera máis amplo e que afecta ás condicións nas que se desenvolve a actividade diaria na planta.
“GRAVES DEFICIENCIAS NA PREVENCIÓN DE RISCOS LABORAIS”
A organización sindical comparou tamén a situación da fábrica viguesa coa resposta que, segundo sostén, están a adoptar outras compañías do sector automobilístico para reducir os riscos asociados á carga física de traballo. Neste sentido, a CIG cuestionou que Stellantis non estea aplicando medidas suficientes para controlar os ritmos de produción e evitar un aumento das esixencias nos diferentes postos.
“Mentres noutras empresas do sector da automoción se adoptan medidas para controlar os ritmos de traballo e evitar o incremento de cargas nos postos, en Stellantis continúan producíndose situacións que evidencian graves deficiencias na prevención de riscos laborais. Unha realidade que contrasta coa elevada taxa de absentismo por incapacidade temporal existente na fábrica”, lamentou o sindicato.
A central sindical relacionou deste xeito as condicións laborais co que describe como unha elevada incidencia das ausencias por incapacidade temporal na factoría, sen achegar no comunicado cifras concretas sobre esa taxa. Para a organización, a resolución da Seguridade Social reforza a necesidade de revisar as medidas preventivas e a maneira en que se organizan determinadas tarefas dentro da instalación industrial.
UNHA DOENZA PROFESIONAL RECOÑECIDA EN XULLO DE 2024
O procedemento que desembocou nesta resolución ten a súa orixe nunha reclamación anterior. Segundo lembrou a CIG, en xullo de 2024 xa se fixera público o recoñecemento por parte da Seguridade Social dunha doenza profesional sufrida por este traballador de Stellantis Vigo. Aquel recoñecemento establecía a natureza profesional da enfermidade, pero o empregado decidiu continuar coa reclamación ao considerar que a situación non debía quedar limitada a esa declaración.
En concreto, presentou unha solicitude de recargo de prestacións contra a compañía, ao entender que a doenza se producira como consecuencia da falta de medidas adecuadas de seguridade e saúde no seu posto de traballo. O traballador buscaba, deste xeito, que se determinase se existía unha responsabilidade empresarial específica polas condicións laborais nas que desenvolvía a súa actividade. A nova resolución do INSS responde precisamente a esa reclamación e establece agora un recargo do 30% a cargo de Stellantis.
A INSPECCIÓN DE TRABALLO PRONUNCIÁRASE INICIALMENTE A FAVOR DA EMPRESA
Un dos elementos destacados do procedemento é a diferenza entre a valoración inicial da Inspección de Traballo e a resolución posteriormente adoptada pola Seguridade Social. Segundo explica a CIG, a Inspección de Traballo resolvera inicialmente a favor de Stellantis, nunha decisión que non apreciaba a responsabilidade reclamada polo empregado nos termos finalmente recoñecidos.
Porén, tras continuar a tramitación, o Instituto Nacional da Seguridade Social declarou a existencia de responsabilidade empresarial por falta de medidas preventivas. A resolución establece, polo tanto, unha conclusión diferente da posición inicialmente mantida pola Inspección de Traballo.
Para o sindicato, este resultado confirma a importancia de continuar coas reclamacións relacionadas coa saúde laboral cando os traballadores consideran que as súas lesións ou enfermidades teñen a súa orixe nas condicións de traballo. A información facilitada non concreta o tipo de doenza sufrida polo empregado nin detalla as medidas preventivas específicas cuxa ausencia apreciou o INSS.
O SINDICATO ADVERTE DUN CONFLITO ENTRE PRODUCIÓN E PROTECCIÓN DA SAÚDE
A CIG considera que a decisión da Seguridade Social evidencia un problema de fondo relacionado coa maneira en que se compatibilizan as necesidades produtivas da empresa e a protección efectiva da saúde dos empregados. Segundo a organización, existen contradicións entre os obxectivos de produción establecidos pola dirección e as medidas necesarias para garantir unhas condicións laborais seguras.
A central sindical entende que a prevención debe ocupar unha posición prioritaria na organización da actividade industrial e que as esixencias produtivas non deberían comprometer a saúde das persoas traballadoras. Esta crítica enlaza coas denuncias formuladas sobre os movementos repetitivos, a intensidade dos ritmos de traballo e a falta de períodos suficientes de recuperación, circunstancias que considera especialmente preocupantes dentro da factoría.
A CIG CUESTIONA A INDEPENDENCIA DO SERVIZO DE PREVENCIÓN DE STELLANTIS
Unha das críticas máis contundentes do sindicato está dirixida ao funcionamento do servizo de prevención propio da empresa, ao que atribúe un papel fundamental na identificación e na corrección dos riscos laborais. A CIG sostén que este departamento debería actuar con independencia e antepoñer a protección da saúde do persoal ás necesidades produtivas da compañía.
Con todo, a organización cuestiona que isto estea sucedendo en todos os casos e advirte de que determinadas actuacións poderían estar condicionadas polos criterios empresariais. “Consideramos especialmente preocupante o papel do servizo de prevención propio, que debería actuar con independencia e priorizar a seguridade e a saúde do persoal, pero cuxas actuacións, en determinados casos, semellan estar condicionadas polas directrices empresariais e polo obxectivo de manter uns índices de sinistralidade próximos a cero”, apuntou a CIG.
O sindicato considera necesario que a prevención de riscos laborais responda á realidade das condicións de traballo e non quede subordinada aos indicadores de sinistralidade ou aos obxectivos produtivos. Estas valoracións sobre o funcionamento do servizo preventivo corresponden á denuncia realizada pola central sindical e deben diferenciarse da responsabilidade empresarial concreta declarada polo INSS no caso deste empregado.
UNHA RESOLUCIÓN QUE VOLVE POÑER O FOCO NA SAÚDE LABORAL DA FACTORÍA
A decisión do Instituto Nacional da Seguridade Social representa un novo capítulo no procedemento iniciado polo traballador da fábrica de Stellantis Vigo, cuxa doenza profesional xa fora recoñecida en 2024. O organismo declara agora a responsabilidade da compañía pola falta de medidas de seguridade e saúde no traballo e establece un recargo do 30% nas prestacións económicas do afectado.
Para a CIG, o pronunciamento reforza as súas denuncias sobre a situación preventiva da factoría e a necesidade de revisar os ritmos e as cargas de traballo, especialmente nos postos sometidos a movementos repetitivos. O sindicato insiste en que a protección da saúde debe prevalecer sobre os obxectivos produtivos e cuestiona que o servizo de prevención propio da empresa actúe coa independencia necesaria en determinadas circunstancias.
A resolución afecta a un caso concreto, pero a organización sindical utilízaa para reclamar unha maior atención ás condicións laborais do conxunto do persoal da planta viguesa. O recoñecemento da responsabilidade empresarial por parte do INSS e a imposición dun recargo nas prestacións sitúan así novamente a prevención de riscos laborais no centro das reivindicacións sindicais en Stellantis Vigo.
