A causa criminal 4.591/2010, coñecida como a ‘querela arxentina’ e que se segue nun xulgado de Buenos Aires por crimes de lesa humanidade, sumará este xoves cinco novas denuncias, coa adhesión doutras tantas familias de homes galegos represaliados e asasinados o réxime franquista.
Este xoves presentaranse as denuncias no consultado de Arxentina en Vigo, por parte dos familiares de Celestino Carbia, alcalde de Valga e fusilado en 1937; Bernardo Mato, mestre de Teo e vítima dun asasinato extraxudicial en 1936, tras ser detido e interrogado por falanxistas; Carlos Abella, veciño de Ponteceso e sindicalista da CNT, condenado a pena de morte conmutada por cadea perpetua; José Lijó, veciño de Ribeira e membro do Comité de Defensa da República, fusilado en Santiago en 1937; e José Sieira, tamén de Ribeira e asasinado en 1937 pola súa vinculación coa CNT.
As familias contan co asesoramento de CeaQua, Iniciativa Galega pola Memoria e Histagra, e a presentación das denuncias corre a cargo da Comisión de Dereitos Humanos do grupo Avogados Novos de Vigo.
Segundo sinalou a avogada Irene Francés, esta querela supón unha importante ferramenta xurídica “na loita contra as políticas do Estado español baseadas na impunidade, o silencio, o esquecemento e a falta de investigación xudicial destes crimes“, e as familias reclaman así “o seu dereito á verdade, a xustiza, a reparación e garantías de non repetición”.
Estas querelas súmanse ás que xa presentaron antes outras familias, como as de Alexandre Bóveda, Amancio Caamaño e Ramiro Paz, en xaneiro dese ano, para esixir que se coñeza a verdade sobre os asasinatos da Caeira (Pontevedra) en 1936, e para que se revoguen as súas condenas.
Estas reclamacións xurdiron tras o proceso iniciado en 2019 pola Deputación de Pontevedra, que anunciou a súa intención de “acompañar” e porse a disposición de todas as persoas afectadas por aqueles crimes do franquismo.
Así, este xoves formalizaranse as denuncias doutras cinco familias, que se suman aos escritos presentados por decenas de familiares e achegados dos represaliados polo réxime de Franco en Galicia. Á querela arxentina tamén se sumaron o ano pasado os descendentes dunha vintena de prisioneiros galegos enviados pola ditadura a campos de concentración nazis.
