Colectivos culturais e medioambientais que traballan na defensa da Serra da Groba presentaron alegacións contra un novo proxecto de expansión eólica. As organizacións, entre elas o Instituto de Estudos Miñoráns (IEM) e SOS Serra da Groba, denuncian que se trata dunha estratexia de fragmentación fraudulenta que pretende ocupar territorio de alto valor ecolóxico, etnográfico e arqueolóxico.

O proxecto: catro parques, une estructura fragmentada

O proxecto está promovido por tres empresas —SAVANNA POWER SOLAR 21 S.L.U., ARENA POWER SOLAR 09 S.L.U. e SAVANNA POWER SOLAR 22 S.L.U.— que comparten domicilio social. Os catro parques denomínanse Margarita 18, Cote 25, Nao 19 e Galera 25, cada un presentado como instalación independente cunha soa turbina eólica.

Segundo denuncian os colectivos, trátase dunha fragmentación artificial para eludir os controis e a avaliación ambiental requirida pola normativa. As poligonais dos catro parques solapanse considerablemente, compartindo infraestructuras comúns como torres meteorolóxicas e sistemas de evacuación de enerxía. O proxecto afectaría a territorios privados, vivendas, infraestructuras industriais e montes en man común.

Unha zona de valor excepcional

A Serra da Groba é caracterizada polos colectivos como un territorio de extraordinario valor ecolóxico e medioambiental, con ecosistemas singulares e equilibrio natural fraxil. Ademais, subrayan o seu valor etnográfico e arqueolóxico, albergando patrimonio histórico e cultural de séculos que sería afectado pola instalación destes parques.

Precedentes de rexeitamento institucional

En ocasións anteriores, os concellos implicados, as comunidades de montes, asociacións cidadás e a veciñanza manifestáronse contra proxectos eólicos similares na zona. Non obstante, os novos proxectos continúan adiante.

Dúas décadas de conflito eólico

A loita pola defensa da Serra da Groba comezou en 2005, cando chegaron as primeiras noticias sobre o parque Albariño 1. Dúas décadas despois, a mobilización veciñal conseguiu a eliminación en fase administrativa do 100% dos 8 proxectos eólicos previstos inicialmente no Val Miñor e Baixo Miño.

Os colectivos utilizaron estratexias como a cartografía das poligonais para visualizar a sobreposición de parques, presentación de 80 recursos administrativos e alegacións de máis de 600 páxinas. O resultado acumulado en toda Galiza foi a paralización cautelar de 59 proxectos eólicos.

Cambios regulatorios na tramitación

Nos últimos anos, a Xunta de Galiza realizou modificacións normativas que afectan á tramitación de parques eólicos e que poñen trabas á acción de control dos colectivos medioambientais e culturais ante a falta de recursos e dificultades para acceder á documentación, ou mesmo os prazos de exposición pública. Inxentes cantidades de documentación que teñen que dixerir e alegar en menos de 15 días.

As novas leis aprovadas pola Xunta de Galicia a prol das empresas eólicas foron:

A Lei de simplificación administrativa (2021): Reducíu os prazos de acceso á información ambiental de 30 a 15 días.

A Lei de medidas fiscais (2023): Permite ao Goberno galego declarar de “interese público superior” os polígonos eólicos.

A Lei de administración ambiental simplificada (setembro 2024): Simplifica aínda máis os procedementos administrativos.

Os colectivos sinalaron tamén que a Xunta deixou sen responder desde 2021 solicitudes formais de información ambiental requiridas polo Convenio de Aarhus, tratado internacional sobre acceso á información medioambiental.

A estructura das empresas promotoras

Os colectivos destacan que as tres empresas promotoras comparten domicilio social, o que interpretан como indicativo da fragmentación do proxecto. Tampouco dispoñen, segundo estes colectivos, de experiencia previa en proxectos similares, sendo promotoras creadas ad hoc.

Obxectivos dos colectivos

Os colectivos culturais e medioambientais aspiran a que as serras da Groba, Galiñeiro e Aloia sexan declaradas con figuras de protección especial que garantan a seguridade do patrimonio natural e histórico, impedindo a instalación de parques eólicos na zona.

Advirten de que situacións similares se repiten noutras zonas de Galiza con proxectos eólicos fragmentados.

Presentación de alegacións en liña

Salvemos Monteferro, SOS Groba, e o Instituto de Estudos Miñoráns orgánizáronse novamente para a presentación de alegacións, creando un entorno web que permite que calquera persoa poida presentar unha alegación inicial dende o propio teléfono movil con total facilidade. Estes colectivos encargaranse de dar traslado das alegacións aos organismos compententes sen que os usuarios teñan que facer trámites en liña nin desprazarse. Pode facerse dende o enderezo https://www.salvemosmonteferro.org/alegacion/