Baixo a sombra da oliveira, símbolo histórico de paz, Vigo convértese por un día nun escenario de exhibición militar que contradí ese legado. O desfile das Forzas Armadas non só ocupará o espazo público, senón que reforzará unha narrativa de seguridade baseada na forza nun contexto de crecente rearmamento e consolidación da industria militar na cidade.
O desfile do Día das Forzas Armadas en Vigo non é un acto neutro nin simplemente festivo. Preséntase como unha celebración institucional, mais na práctica funciona como unha exhibición de poder que ocupa o espazo público e o transforma nun escenario de normalización da lóxica militar. As rúas, que pertencen á vida cotiá da xente, convértense por unhas horas nun escaparate de armamento, disciplina e xerarquía. Non é só unha cuestión estética. É unha mensaxe política.
Cando carros militares, avións e columnas de soldados atravesan a cidade, transmítese a idea de que a seguridade depende da forza e da capacidade de combate. Esa mensaxe cala de forma sutil pero persistente. Non se discute, non se problematiza, simplemente se integra como parte do decorado institucional. A presenza masiva de símbolos militares non invita á reflexión crítica, senón á aceptación. A guerra, ou a súa preparación, aparece así como algo inevitábel, case natural.
Este tipo de actos tamén funcionan como ferramentas de lexitimación nun contexto máis amplo de aumento do gasto militar en Europa. Mentres se incrementan os orzamentos de defensa, multiplícanse os discursos que apelan á necesidade de estar preparados fronte a ameazas difusas. O desfile encaixa perfectamente nesa narrativa. Non o explica nin o xustifica, porén reforza emocionalmente a idea de que o militar é necesario, incluso incuestionábel.
En Vigo, esta realidade adquire unha dimensión especialmente significativa. A cidade leva anos consolidándose como un centro relevante da industria militar e naval, cun tecido empresarial no que a construción de buques de guerra e as tecnoloxías de defensa ocupan un lugar crecente. Esta especialización non é neutra, porque xera unha dependencia económica que condiciona o debate público, onde a crítica ao militar tende a presentarse como unha ameaza ao emprego e ao investimento. Porén, esta dinámica vai máis aló dos estaleiros. Nos últimos anos, Vigo e a súa contorna integráronse tamén na cadea de valor da tecnoloxía militar avanzada, incorporando actividades ligadas á electrónica, ás comunicacións e ao desenvolvemento de microchips. Empresas como Indra ilustran este desprazamento cara a un modelo no que software, sensores e infraestrutura dixital forman parte central da produción vencellada á defensa. O resultado é unha expansión do complexo militar-industrial cara a ámbitos de alta tecnoloxía, sostida en boa medida por financiamento público e orientada prioritariamente a usos militares, que reconfigura de maneira silenciosa o tecido produtivo e limita as posibilidades dun desenvolvemento industrial centrado en aplicacións civís e socialmente útiles.
Porén, esta relación entre economía e industria militar merece ser analizada con máis coidado. O emprego que xera este sector é limitado en comparación con outros ámbitos e require grandes volumes de investimento público. Ademais, trata cunha produción que, no mellor dos casos, queda almacenada e, no peor, acaba sendo utilizada en conflitos que provocan destrución e sufrimento. A pregunta de fondo é incómoda pero necesaria. Que tipo de desenvolvemento económico se está promovendo cando unha cidade depende en parte da fabricación de ferramentas de guerra
O desfile contribúe a invisibilizar estas contradicións. Presenta as Forzas Armadas como unha institución allea a calquera controversia, asociada a valores como o servizo ou o sacrificio, sen abrir espazo para cuestionar o papel que xogan dentro dunha dinámica global de rearmamento. A industria que hai detrás, as decisións políticas que a impulsan e as consecuencias sociais que implica quedan fóra de foco.
Ao mesmo tempo, resulta difícil ignorar o contraste entre este tipo de eventos e as necesidades reais da cidade. Vigo, como tantas outras urbes, enfróntase a problemas de acceso á vivenda, presión sobre os servizos públicos e desigualdades crecente. Nun contexto así, dedicar recursos, atención institucional e espazo público a unha exhibición militar revela unha determinada escala de prioridades.
A crítica ao desfile non é unha crítica ás persoas que forman parte das Forzas Armadas, senón ao uso político e simbólico que se fai delas. Non se trata de negar a existencia de riscos no mundo, senón de cuestionar a idea de que a resposta principal deba ser sempre a militarización. Hai outras formas de entender a seguridade, máis ligadas á cohesión social, á xustiza e á garantía de dereitos básicos.
Transformar unha cidade nun escenario de exhibición militar, aínda que sexa por un día, contribúe a consolidar unha visión estreita do que significa estar seguros. E esa visión encaixa perfectamente cun modelo europeo que avanza cara a un maior gasto en defensa e unha maior dependencia da industria militar. O problema non é só o desfile en si, senón o que representa dentro dun cambio máis amplo.
Se se acepta sen debate, o risco é que este tipo de actos deixen de ser excepcionais para converterse en parte habitual da paisaxe política. E cando iso ocorre, a capacidade de cuestionar o rumbo diminúe. Por iso é importante abrir discusións incómodas, tamén a nivel local. Porque o que está en xogo non é só un evento puntual, senón a dirección cara á que se orienta a sociedade.
