Empresas, banca, enerxía, tecnoloxía e obra pública nun foro no que tamén se reúnen presidentes, ministros e antigos xefes de Goberno

Hai fotografías que contan máis do que parece.

Na edición de 2026 do Foro La Toja-Vínculo Atlántico sentaranse arredor da mesma mesa presidentes autonómicos, ministros, antigos presidentes do Goberno, empresarios, representantes de grandes corporacións, consultoras e organizacións empresariais. Entre os participantes figuran Alberto Núñez Feijóo, Alfonso Rueda, Mariano Rajoy, Felipe González, Carlos Cuerpo ou Salvador Illa. No programa tamén aparecen directivos de empresas como Telefónica, Iberdrola, Deloitte, AWS ou representantes de Farmaindustria.

O propio Foro presenta este encontro como un espazo de diálogo sobre os grandes desafíos políticos, económicos e tecnolóxicos. E precisamente por iso resulta interesante mirar non só quen fala, senón tamén quen está detrás da estrutura económica que fai posible este encontro.

Entre os patrocinadores aparecen bancos, eléctricas, grandes empresas tecnolóxicas, farmacéuticas, aseguradoras, consultoras, compañías de telecomunicacións, distribución e construción.

ABANCA. Iberdrola. Deloitte. Indra. Telefónica. AWS. Google. AstraZeneca. Mapfre. Inditex. Visa. Gadisa. El Corte Inglés. Copasa. Hijos de Rivera.

Non forman un bloque homoxéneo nin teñen os mesmos intereses. Pero si permiten debuxar un mapa bastante preciso dos sectores que concentran unha parte importante do poder económico en España.

E hai unha segunda capa.

Que historial teñen algunhas destas compañías cando se lles segue a pista polos tribunais, polos organismos reguladores ou polos grandes procesos económicos das últimas décadas?

Non é o mesmo estar investigada que ser condenada. Tampouco é o mesmo recibir unha sanción administrativa que unha condena penal firme. Por iso, para facer este mapa hai que separar coidadosamente cada categoría.

Pero os expedientes permiten observar algo que ás veces queda oculto detrás das grandes marcas: as empresas que participan no debate público tamén están presentes en procesos que afectan á competencia, á contratación pública, á regulación, á banca ou ao uso de recursos públicos.

ABANCA: do rescate das caixas á banca de Escotet

O caso galego ofrece un exemplo especialmente significativo para entender como se transforma o poder económico.

ABANCA é hoxe unha das principais entidades financeiras de Galicia, pero a súa orixe está ligada á desaparición das antigas caixas galegas.

En 2010, Caixa Galicia e Caixanova fusionáronse para crear a entidade que acabaría dando lugar a Novagalicia Banco. Na documentación oficial da fusión consta que os balances de Caixa Galicia foran auditados por PwC e os de Caixanova por Deloitte. Ademais, ambas as auditoras elaboraron un informe conxunto sobre o proxecto de fusión e o patrimonio achegado polas entidades.

A historia posterior é coñecida: Novagalicia acabou recibindo unha enorme cantidade de apoio público. En 2013, o FROB adxudicou o 88,33 % da entidade a Banesco, o grupo de Juan Carlos Escotet, por 1.003 millóns de euros. Segundo os datos publicados daquela, o Estado investira 9.050 millóns no saneamento de Novagalicia, polo que a diferenza deixaba unha factura aproximada de 8.000 millóns para o contribuínte.

A posterior transformación da entidade en ABANCA converteu a Escotet nun dos principais actores financeiros de Galicia.

É unha historia que conecta banca, poder autonómico, supervisión financeira, auditoría, rescate público e capital privado.

E nela aparece Deloitte.

Non porque estes feitos permitan establecer por si mesmos unha actuación irregular de Deloitte, senón porque ilustran como unha gran firma auditora pode ocupar unha posición relevante nos procesos nos que se cruzan empresas privadas, supervisores e decisións públicas.

Deloitte: cando o auditor tamén aparece nos grandes casos financeiros

O papel das grandes consultoras e auditoras merece un capítulo propio.

Deloitte apareceu tamén vinculada ao caso Bankia pola súa función como auditora. A compañía foi sancionada administrativamente polo ICAC en relación coa auditoría de Bankia, pero a Audiencia Nacional anulou en 2025 unha multa de 10,4 millóns de euros. Ademais, as causas penais relacionadas coa saída a bolsa terminaron sen condenas para os acusados.

É precisamente este tipo de casos o que obriga a evitar unha etiqueta fácil.

Unha investigación non é unha condena. Unha sanción administrativa pode ser anulada. E unha empresa que aparece nun expediente xudicial non queda automaticamente convertida nunha empresa «corrupta».

O interesante, desde o punto de vista xornalístico, é outra cousa: que posición ocupa esa empresa no sistema económico e institucional e cantas veces aparece nos procesos nos que se toman decisións de enorme importancia económica.

Un mapa que vai moito máis alá da corrupción

Iberdrola sitúanos no sector enerxético.

Indra, na tecnoloxía, defensa e contratación pública.

Telefónica, nas telecomunicacións e infraestruturas dixitais.

AWS e Google, na nube, datos e intelixencia artificial.

AstraZeneca e Farmaindustria, no sector farmacéutico.

Copasa, na construción e obra pública.

ABANCA, no sector financeiro.

Deloitte, na auditoría e consultoría.

Cada unha destas compañías ten unha relación diferente co Estado e coas administracións públicas. Algunhas dependen en maior medida da contratación pública; outras están fortemente condicionadas pola regulación; outras operan en mercados onde as decisións dos reguladores teñen un enorme impacto económico.

E iso fai que a pregunta relevante non sexa simplemente «quen está acusado de corrupción?»

A pregunta é máis ampla:

quen son os actores económicos que teñen capacidade para sentarse á mesa onde se discuten as regras do xogo?

A fotografía da Toxa

O propio programa do Foro resulta revelador.

Nun mesmo encontro aparecen o presidente do PP, o presidente da Xunta, dous antigos presidentes do Goberno, un vicepresidente do Goberno, presidentes autonómicos, o presidente da CEOE, responsables de grandes empresas e representantes de sectores estratéxicos.

O venres, por exemplo, unha mesa sobre a economía española reúne á presidenta de Deloitte España, ao conselleiro delegado de Telefónica e ao CEO de Iberdrola España. Noutras sesións participan representantes de AWS, Farmaindustria e outras grandes organizacións empresariais.

Non é necesariamente algo irregular. De feito, o diálogo entre poder público e empresas forma parte habitual das democracias económicas.

Pero si é un fenómeno que merece ser observado.

Porque cando se xuntan nun mesmo espazo os responsables das empresas que operan nos sectores estratéxicos, os grandes actores financeiros, os representantes das organizacións empresariais e os responsables políticos que elaboran ou aplican as normas que regulan esas actividades, estamos ante algo máis que unha sucesión de conferencias.

Estamos ante unha fotografía das relacións entre o poder económico e o poder político.

E esa fotografía é precisamente o que merece ser investigado.

O mapa que queda por debuxar

A seguinte pregunta é inevitable: que hai detrás de cada logotipo?

Quen foi sancionado pola CNMC?

Que empresas apareceron en investigacións xudiciais?

Que compañías teñen ou tiveron contratos relevantes coa Administración?

Que antigos ministros ou altos cargos acabaron nos seus consellos de administración?

Que empresas participaron en procesos de privatización, rescate ou reestruturación financiados con fondos públicos?

E, sobre todo, como se cruzan esas redes empresariais co poder político español?

Non para establecer culpabilidades por asociación.

Senón para facer algo moito máis útil: debuxar o mapa.

Porque o poder económico raramente aparece concentrado nun único lugar. Está repartido entre bancos, eléctricas, auditoras, construtoras, tecnolóxicas, farmacéuticas, aseguradoras e grandes empresas de servizos.

E ás veces ese mapa comeza cunha fotografía aparentemente inocente: unha mesa, unha bandeira e unha longa fila de logotipos.