O Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (TSXG) decreta que o pagamento do Imposto sobre Bens Inmobles (IBI) do Hospital Álvaro Cunqueiro de Vigo lle corresponde á concesionaria, polo que anula a sentenza do Xulgado do Contencioso-Administrativo número 2 de Santiago de Compostela na que se condenou a Xunta a reintegrarlle a esa concesionaria o imposto correspondente ao ano 2019, por importe de case un millón de euros.
Deste xeito, a sección terceira da Sala do Contencioso-Administrativo estima o recurso presentado polo Goberno galego e ratifícase, cun tribunal completamente distinto, no fallo que ditara sobre o mesmo asunto en maio de 2022, o cal foi anulado polo Tribunal Supremo o pasado 17 de decembro, ao ordenar que a sentenza a emitise unha nova Sala do TSXG que garantise “o dereito a un xuíz imparcial”.
Todo isto ao considerar o Supremo que existían dúbidas sobre a “imparcialidade” de Luis Villares, quen foi líder de En Marea e que era un dos maxistrados que asinaba a sentenza do TSXG.
Agora, un novo tribunal da sección terceira da Sala do Contencioso-Administrativo subliña que “a documentación contractual posta á disposición das persoas interesadas non lles permitiría deducir racionalmente a un licitador medio, ao presentar a súa oferta, que os dereitos e obrigas que habería que asumir no caso de resultar concesionario serían distintos dos previstos na devandita documentación; e, particularmente, que no caso de que o Concello de Vigo eliminase a exención do IBI -como sucedeu-, o Servizo Galego de Saúde (Sergas) debía garantir a indemnidade da futura concesionaria”.
Polo tanto, o TSXG explica na sentenza que rexeita “unha interpretación ao abeiro da documentación complementaria que supoña xerar unha obriga en virtude da cal o Sergas deba garantir á sociedade concesionaria a indemnidade fronte a calquera vicisitude xurdida durante a execución do contrato por mor da cal esta última deixase de gozar do beneficio fiscal previamente existente”.
A Sala destaca que, “ante a claridade dos termos do contrato canto á obriga do concesionario de satisfacer os gastos que constitúen o pagamento dos impostos”, a regra interpretativa do artigo 1281 do Código Civil “impide recorrer a artificiosas interpretacións extraídas de documentos que carecen de natureza contractual para constituír novas obrigas non expresamente previstas e que contradín de forma radical o seu clausulado”.
Para os maxistrados, “a propia lóxica derivada da normativa contable” impoñía non rexistrar no plan económico-financeiro “gasto ningún a consecuencia dun imposto cuxo pagamento, no momento da elaboración de dito plan, estaba exento, e non porque a falta de pagamento adquirise o carácter de condición contractual da oferta”.
Na resolución, o TSXG conclúe que “non cabe deducir da aceptación de tal oferta pola Administración a asunción por esta última dunha obriga implícita de reembolso ante unha eventual desaparición da exención”.
En todo caso, afirma que toda contradición aparente entre o contido da oferta e o que expresamente aparece nos pregos se resolve automaticamente a través da cláusula de peche contida no apartado 8.1.2: “En caso de discordancia entre calquera documento contractual e o PCAP (Pregos de Cláusulas Administrativas Particulares), prevalecerá este último”, engade.
Ademais, a Sala advirte de que “a demandante asume, na medida en que lle interesa, que a Administración poida ao seu libre arbitrio alterar os pregos e determinar pola vía de consulta que documentos teñen carácter contractual e cales non, o que se opón aos máis elementais principios que rexen a contratación pública”.
A isto engade que unha sentenza do Tribunal Supremo do 4 de xullo de 2023 (5965/2020) “rexeita que un cambio normativo na regulación dun imposto durante a execución do contrato constitúa un suposto de exercicio de ius variandi, factum principis ou risco imprevisible, coa conseguinte desestimación da solicitude de reequilibrio económico”. Pese a todo, o fallo non é firme, pois cabe presentar recurso de casación ante o Tribunal Supremo.
