O proxecto Epicovigal, coordinado polo catedrático da Universidade de Vigo, David Posada, entra na súa segunda fase e iniciará a monitorización xenómica da pandemia de COVID en tempo real en Galicia.
Así, tras un período inicial no que se optimizaron os protocolos de secuenciación do xenoma do virus e recolléronse máis de 2.300 mostras de ARN en Galicia, esta iniciativa (na que participan 11 equipos científicos dos institutos galegos de investigación sanitaria, os servizos de Microbiología do Sergas, o tres universidades e o Centro de Supercomputación de Galicia) inicia agora a etapa de monitorización xenómica.
Esta fase permitirá aos investigadores coñecer cuestións como cando e como entrou o SARS-CoV-2 en Galicia ou como circulou en cada momento da pandemia.
O catedrático David Posada sinalou que a secuenciación do virus é “bastante sinxela”, comparado cos xenomas cos que traballan habitualmente os investigadores, e a análise permite tamén unha eficaz identificación das variantes. O que require maior adestramento, explicou, é a interpretación do contexto evolutivo, ou a análise fina das cadeas de transmisión.
Respecto diso, puxo en valor a capacidade do consorcio Epicovigal para afrontar esa tarefa grazas, entre outras cuestións, ao seu carácter multidisciplinar.
DETECCIÓN DE VARIANTES, TRANSMISIÓN E ORIXE DE BROTES
O coordinador do proxecto incidiu en que a secuenciación do xenoma dos virus é vital para detectar a aparición de variantes, pero tamén para entender como se transmite, cando, e en que circunstancias. Iso contribúe a aclarar a natureza e orixe dos brotes, e a implementar medidas máis adecuadas para protexer a saúde pública. “Só se entendemos como evoluciona e como se transmite o SARS-CoV-2 poderemos combatelo de modo eficaz”, engadiu David Posada.
Respecto diso, lembrou que outros países, como Reino Unido ou Dinamarca, están máis avanzados no estudo xenómico do COVID, e avanzou que, agora que o Ministerio de Sanidade e a UE recoñeceron finalmente a importancia da epidemiología xenómica, o consorcio Epicovigal colaborará coas iniciativas que leven a cabo neste campo, aínda que tendo en conta as súas limitacións orzamentarias.
De feito, Posada informou de que tanto o Centro Nacional de Microbiología como o Servizo de Epidemiología da Xunta xa contactaron con este consorcio investigador.
PREPARATIVOS
Antes do inicio desta segunda fase do proxecto, os investigadores traballaron para pór a punto os protocolos de secuenciación. Así, no laboratorio do centro Cinbio da UVigo e nos servizos de Microbiología de Vigo, A Coruña e Santiago avanzouse no uso da técnica de ‘Illumina’, mentres que no laboratorio do Cimus da USC xa se implantou a técnica de Oxford-Nanopore (alí foron os primeiros en secuenciar un xenoma de SARS-CoV-2 en Galicia).
Ademais destes aspectos técnicos, os investigadores de Epicovigal recolleron máis de 2.300 mostras de ARN do virus, extraídas entre marzo e xaneiro, e a pasada semana algúns nodos da plataforma multimodal de secuenciación pasaron a secuenciar de forma “rutineira”.
Aínda que eses primeiros resultados xa están publicados na web do proxecto, David Posada advertiu de que deben interpretarse con cautela, xa que a mostraxe non foi aleatorio, porque “había moito interese en confirmar mostras sospeitosas de ser a variante británica, e que se incluíron nesas análises”. Iso quere dicir que as frecuencias das distintas variantes que están reflectidas non teñen por que corresponderse coa situación real.
A partir de agora, a previsión é avanzar con mostraxes aleatorias, que poden proporcionar unha “foto máis fiable” da frecuencia das variantes que circulan en Galicia en cada momento.
David Posada trasladou, por outra banda, o seu “recoñecemento” a todos os investigadores participantes no proxecto e tamén ao persoal sanitario, “os grandes heroes da pandemia”, fundamentais na realización de PCR, recollida de mostras e outros labores.
