Un estudo do Instituto Español de Oceanografía (IEO, CSIC), no que tamén colabora o Instituto de Investigacións Mariñas (IIM-CSIC), analiza o potencial do ADN ambiental (eDNA) como ferramenta innovadora para a monitorización de cetáceos. Este material xenético, liberado polos organismos a través de células, feces ou pel ao medio ambiente, pode extraerse de mostras de auga, chan ou aire. O traballo, publicado na revista Marine Environmental Research, compara os resultados obtidos mediante esta análise cos derivados da metodoloxía tradicional de mostraxe visual, avaliando a súa concordancia a diferentes escalas espaciais.
Os resultados amosan que o eDNA constitúe unha ferramenta valiosa para estudar a diversidade e distribución de cetáceos, especialmente a escalas espaciais intermedias, complementando a información obtida mediante avistamentos. Segundo explica Miguel Álvarez, primeiro autor do estudo e investigador do Centro Oceanográfico de Vigo, o ADN ambiental permitiu detectar especies como a orca, o calderón común e o zifio de True, que non se avistaron durante a campaña, achegando así información adicional á mostraxe visual.
Ademais, o patrón de distribución espacial obtido mediante este método amosou unha alta coincidencia cos avistamentos para as especies máis frecuentes, como o rorcual común, e proporcionou novos datos sobre a presenza do golfiño listado, unha especie habitualmente infrarrepresentada nos rexistros visuais. A investigadora responsable do estudo, Paula Suárez, sinala que estes resultados reforzan o papel do eDNA como unha ferramenta complementaria clave, especialmente relevante para o seguimento de especies raras, esquivas ou difíciles de detectar, contribuíndo a mellorar o deseño de estratexias de xestión e conservación máis eficaces.
A investigación desenvolveuse no marco da campaña europea SCANS-IV, a maior iniciativa dedicada á monitorización de cetáceos no Atlántico Norte. Durante esta campaña colléronse 258 mostras de auga en 129 estacións ao longo dunha extensa área oceánica de 270.684 quilómetros cadrados, o que constitúe unha das maiores coberturas espaciais en estudos de ADN ambiental aplicados a cetáceos ata a data. O traballo contou co financiamento da Fundación Biodiversidade e fondos Next Generation da Unión Europea.
